TROFEISTYKA I WYSTAWIENNICTWO

 
TROFEA ΜWIECKIE
   

Dla pierwotnych 這wc闚 trofea 這wieckie, zw豉szcza du篡ch drapie積ik闚, mia造 znaczenie magiczne, podobnie jak dla niekt鏎ych wsp馧czesnych plemion afryka雟kich oraz mieszka鎍闚 wysp Oceanii. Trofea by造 amuletami, b康 stanowi造 materia do ich wytwarzania. Znamy z wykopalisk figurki kobiet (tzw. „Wenus”), zwierz徠 (jelenie, dzikie konie, s這nie mamuty, bizony), laski kultowe, bro (miotacze oszczep闚), ozdoby. Wiele
z tych przedmiot闚 zachwyca precyzj wykonania, zdobnictwem, zwa篡wszy, 瞠 pierwotny 這wca jako narz璠zia u篡wa kawa趾a od逝pka krzemiennego.

Z nastaniem pierwszych cywilizacji trofea zacz窸y zdobi pomieszczenia w豉dc闚 鈍iadcz帷 o ich m瘰twie
i wielko軼i. W staro篡tno軼i i 鈔edniowieczu podczas wypraw wojennych trofeami (uro瞠nie tura, 簑bra, wieniec jelenia, 貫b wilka) zdobino he軛y, uprz捫 ko雟k, dzioby statk闚) w celu pokazania si造 wojownika, jego m瘰ko軼i
i pozycji, wzbudzenia strachu u przeciwnika.

Dzisiaj trofea stanowi pami徠k po udanych 這wach, nagrod za wieloletnie poszukiwania ciekawego my趾usa, rekordowego wie鎍a czy czaszki drapie積ika. Trofeum dobrze spreparowane i w豉軼iwie eksponowane jest swego rodzaju oddaniem ho責u upolowanej zwierzynie, a na staro嗆 wspomnieniem ulotnej m這do軼i i prze-mijaj帷ej sprawno軼i. Stanowi te ozdob stroju my郵iwskiego, niestety jest te jest przedmiotem po膨dania k逝sownik闚 dla osi庵ania korzy軼i materialnych.

Obowi您kiem ka盥ego my郵iwego jest poszanowanie trofe闚. Nakazuje to, niezale積ie od wrodzonej przyzwoito軼i, "Zbi鏎 zasad etyki 這wieckiej", wedle kt鏎ego "My郵iwy darzy trofea 這wieckie poszanowaniem, prawid這wo je preparuje, konserwuje, przedstawia do oceny i wyceny medalowej, godnie eksponuje, udost瘼nia na wystawy 這wieckie oraz w celach edukacyjnych."

 
     

Zdobycie warto軼iowego znaku pocztowego podobnie jak trofeum 這wieckiego wymaga wysi趾u, umiej皻no軼i, zaanga穎wania 鈔odk闚 finansowych, ale jest tak瞠 kwesti przypadku i szcz窷cia. W tej materii 這wiectwo (polowanie) i filatelistyka ma wiele cech wsp鏊nych.

     

Poj璚ia „zbieractwo” i „kolekcjonerstwo” s這wniki na og馧 okre郵aj jako synonimy. W opinii wielu historyk闚 sztuki, kulturoznawc闚, kolekcjonerstwo jest wy窺zym stopniem zbieractwa, podobnie jak 這wiectwo wy窺zym stopniem my郵istwa. Zreszt zbieranie znaczk闚 to swoiste polowanie, polegaj帷e na tropieniu, podchodzie, ocenie jako軼i (selekcji), decyzji kupna lub wymiany (strza逝), szczeg馧owej ocenie jako軼i znaczka lub trofeum, preparacji i ekspozycji.

Cech zbierania jest polowanie dla zdobycia mi瘰a i trofeum, cech kolekcjonerstwa jest 這wiectwo, ujmuj帷e
w sobie elementy kulturotw鏎cze: zdobywanie wiedzy i dzielenie si ni z zainteresowanymi spo貫czno軼iami
w formie wystaw, publikacji, prezentacji multimedialnych; opracowywanie zbioru i eksponowanie go na wy-stawach; pomna瘸nie dorobku kulturowego poprzez tworzenie nowych dzie, kt鏎ymi w filatelistyce s m.in.: datowniki okoliczno軼iowe, znaczki pocztowe, ca這軼i i ca這stki pocztowe, znaczki personalizowane, publikacje prasowe i ksi捫kowe, wreszcie opracowane zbiory, kt鏎e jeden z kolekcjoner闚 nazwa dzie豉mi sztuki. Wielu historyk闚 – filatelist闚, i ja si z tym zgadzam, uwa瘸 瞠 kolekcjonerstwo tematyczne jest nauk pomocnicz odpowiednich dyscyplin naukowych.

     

     
     

Trofea 這wieckie s pami徠k z udanych polowa, powinny by nale篡cie przechowywane, eksponowane
i obdarzone szacunkiem. Stanowi swego rodzaju wizualne epitafium ku czci zwierza, kt鏎emu odebrano 篡cie. Znaczki pocztowe oraz datowniki okoliczno軼iowe, zw豉szcza w czasach obfito軼i zwierzyny, ukazuj帷 rekordowe trofea, zach璚a造 do polowa tzw. dewizowych.

   
   
   

W herbie ksi捫徠 i kr鏊闚 Wirtembergii  jednym z motyw闚 graficznych by造 trze zrzuty jelenia, trzymaczami tarczy herbowej lew i jele. W豉dcy Wirtembergii byli zapalonymi my郵iwymi, st康 zapewne motywy 這wieckie
w herbie.

 

 

Ju pra這wcy rylcami krzemiennymi zdobili  ko軼i zwierz璚e, przedmioty u篡tkowe i bro (miotacze oszczep闚, ko軼iane groty), bi簑teri i amulety, p騧niej osady kusz i broni palnej.  Grawerowanie trofe闚 i broni jest nadal w modzie,  za przedmioty grawerowane r璚znie zaliczamy do wyrob闚 luksusowych.

     
 
Naszyjniki z k堯w drapie積ik闚 鈍iadczy造 o odwadze my郵iwego i o jego umiej皻no軼iach 這wieckich.
 
    Kitka z dzika na czapce Stefana Batorego.
Szamani przebieraj帷 si w sk鏎y ubitych zwierz徠, przyozdabiaj帷 si w k造 i pazury drapie積ik闚 wzbudzali respekt i pot璕owali 陰czno嗆 z duchami.
 

   

Stefan Batory z trofeum my郵iwskim (kitk) przy czapce. 

   

Komnata zamkowa ukazana w satyrycznym (bajkowym) uj璚iu nie mog豉 nie posiada trofe闚 這wieckich (這 w g鏎nym prawym rogu). Trofea na zamkach i w pa豉cach monarch闚 by造 niegdy "standardowym" wyposa瞠niem.

Tycjan. Diana i Akteon olej na p堯tnie 1556-9 r., 184,5 x 202, National Gallery Londyn. Artysta nie zapomnia namalowa jeleniego wie鎍a w otoczeniu bogini 這w闚.

       
 
Trofea z poszczeg鏊nych gatunk闚 zwierzyny
           
    真br (Bison bonasus L.)    
           

Szczeg馧owe zasady wyceny trofe闚 medalowych okre郵a ROZPORZ.ZENIE MINISTRA 吐ODOWISKA
z dnia 19 maja 2005 r. w sprawie sposobu wyceny oraz ewidencji trofe闚 這wieckich
(Dz. U. z dnia 2 czerwca 2005 r.)
 

           
 
Trofeum 簑bra to czaszka (uro瞠nie), suknia (odzie), medalion (spreparowany w ca這軼i 貫b umieszczony na tarczy), a tak瞠 ca造 spreparowany 簑br.
           

Formu喚 wyceny uro瞠nia 簑br闚 CIC zatwierdzi豉 w 1987 r.  Elementami pomiarowymi s: roz這ga pokryw (rog闚), obwody pokryw, d逝go嗆 pokryw. Do punkt闚 pomiarowych dodajemy punkty dodatkowe za pi瘯no
i odejmujemy punkty za za usterki. Medale: z這ty (170 +), srebrny (150-169,99), br您owy (130-140,99). Po raz pierwszy uro瞠nia wyceniano w 1974 r. na Mi璠zy-narodowej Wystawie υwieckiej w Bukareszcie. Polska ekspozycja zawiera豉 7 trofe闚 z這tomedalowych, w tym najmocniejsze, stanowi帷e rekord 鈍iatowy i 3 srebrno-medalowe.

 

W ramach za這穎nej w 1930 roku Mi璠zynarodowej Rady υwieckiej - Conseil Internationale de la Chasse (CIC), na kolejnym jej kongresie w Warszawie (1934 r.) powo豉no Komisj Trofe闚 i Wystaw, kt鏎ej zadaniem by這 opracowanie formu wycen dla poszczeg鏊nych trofe闚. Obecnie Mi璠zynarodowa Rada υwiecka i Ochrony Zwierzyny (Conseil Internationale de la Chasse et de la Conservation du Gibier) sta豉 si organizacj zrzeszaj帷 krajowe zwi您ki my郵iwych z Europy i innych kontynent闚, a wspomniana komisja przybra豉 nazw Komisji Wystaw i Trofe闚. Jej zadaniem jest okre郵anie cel闚 i zasad wystaw 這wieckich oraz precyzowanie i udo-skonalanie istniej帷ych formu wyceny trofe闚. 

υ (Alces alces L.)
           

Z inicjatywy m.in. Ignacego Stachowiaka w 1974 r. przyj皻o koncepcj wyceny rosoch 這si badylarzy. We wrze郾iu 1975 r. na  XXII Zgromadzeniu Og鏊nym CIC w Pary簑 zatwierdzono przed這穎ny projekt.

           
Rosochy 這sia badylarza. Forma po鈔ednia rosoch (p馧這patacz)
   
     
  Trofeum 這sia stanowi: rosochy (badyle) , suknia, medalion.  
   
   
Forma 這patacza
   

Elementami pomiarowymi s: obwody tyk no郾ych (cm), roz這ga (cm), d逝go嗆 rosoch (cm), szeroko嗆 這pat dla 這patacza (cm) lub obwody odn鏬 dla badylarza (cm), 鈔ednia d逝go嗆 wszystkich odn鏬 (cm), liczba wszystkich odn鏬. Od punkt闚 pomiarowych odejmujemy potracenia za ru積ice d逝go軼i odn鏬, za asymetri rosoch. Medale: z這ty (300 +), srebrny (275-299,99), br您owy (250-274.99).

           

Jele (Cevus elaphus L.)

           

Formu豉 wyceny jeleni zosta豉 uchwalona w Madrycie w 1952 r. na Kongresie CIC. Elementami pomiarowymi przy wycenie wie鎍a s: d逝go嗆 tyk (cm), d逝go嗆 oczniak闚 (cm), d逝go嗆 opierak闚 (cm), obwody r騜 (cm), obwody tyk pomi璠zy oczniakiem i opierakiem (cm), obwody tyk pomi璠zy opierakiem i koron (cm), ci篹ar suchego wie鎍a (kg netto), roz這ga (cm), liczba odn鏬.

Do punkt闚 pomiarowych dodajemy dodatki za pi瘯no ubarwienia, uperlenia, zako鎍zenia odn鏬, za nadoczniaki i korony. Od punkt闚 pomiarowych odejmujemy punkty za usterki (do 3 punkt闚) za nier闚nomierne ustawienie tyk, wyra幡e r騜nice w d逝go軼i tyk, uderzaj帷e asymetrie wie鎍a oraz nier闚nomierno軼i oczniak闚, nadoczniak闚 i opierak闚, je瞠li ju raz ich w wycenie nie wzgl璠niono.

           
Medale: z這ty (210 +), srebrny (190-209,99), br您owy (170-189,99)
           
     
  Trofeum z jelenia to: wieniec, grandle, suknia, medalion.  
     
           
Daniel (Dama dama L.)
           

Formu豉 wyceny jeleni zosta豉 uchwalona w Madrycie w 1952 r. na Kongresie CIC. Elementami pomiarowymi przy wycenie 這pat s: d逝go嗆 poro瘸 (cm), d逝go嗆 oczniak闚 (cm), d逝go嗆 這pat (cm), szeroko嗆 這pat (cm), obwody r騜 (cm), ci篹ar suchego wie鎍a (kg netto), obwody dole tyki lewej i prawej (cm), obwody g鏎ne tyki lewej i prawej (cm) Do punkt闚 pomiarowych dodajemy dodatki za pi瘯no ubarwienia, s瘯闚, mocy, kszta速u i regularno軼i 這pat. Od punkt闚 pomiarowych odejmujemy punkty za usterki (do 24 punkt闚) za niedostateczn roz這g, wadliwe 這paty, wadliwe kraw璠zie 這pat, niedostateczn r闚nomierno嗆 這pat..

           
Medale:

z這ty (180 +), srebrny (170,00-179,99), br您owy (160,00-169,99)

           
  Trofeum z daniela to: 這paty, suknia, medalion, ca造 spreparowany zwierz.  
           
  Sarna (Capreolus capreolus L.)  
           

Formu豉 wyceny parostk闚 saren zosta豉 uchwalona w Madrycie w 1952 r. na Kongresie CIC. Elementami pomiarowymi przy wycenie parostk闚 s: d逝go嗆 tyk (cm), ci篹ar parostk闚 (gram netto), obj皻o嗆 ( cm3) Do punkt闚 pomiarowych dodajemy dodatki za: ubarwienie, uperlenie, r騜e, zako鎍zenie odn鏬, rozw鎩 odn鏬, ukszta速owanie parostk闚. Od punkt闚 pomiarowych odejmujemy punkty za niedorozw鎩 odn鏬, wadliwe ukszt.  - do 5 pkt.)

           
     
Medale:

z這ty (130,00 +),

srebrny (115,00-129,99),

br您owy ( 105,00 - 114,99)

Trofeum z sarny to: parostki, suknia, medalion, ca造 spreparowany zwierz.

 

           
  Dzik (Sus scrofa L.)  
           

Formu豉 wyceny or篹a dzika uchwalona zosta豉 w Madrycie w 1952 r. na Kongresie CIC. Elementami pomiarowymi przy wycenie or篹a s: d逝go嗆 szabel (cm), szeroko嗆 szabel (mm), obwody fajek (cm). Do punkt闚 pomiarowych dodajemy dodatki za: pi瘯no szabel i fajek. Od punkt闚 pomiarowych odejmujemy punkty za niedostateczne szlify,, asymetri szabel, asymetri fajek, za dysproporcj miedzy szablami i fajkami (do 10 pkt).

           

     

Trofeum z dzika to: or篹 (szable i fajki), suknia, medalion, ca造 spreparowany zwierz, szczecina z karku (chyb, pi鏎a) w formie kitki do kapelusza.

     

     
Medale: z這ty (120 +), srebrny 115,00-119,99), br您owy (110,00-114.99)
     
Muflon (Ovis musimon P.)
     

Formu豉 wyceny muflon闚 zosta豉 uchwalona w Madrycie w 1952 r. na Kongresie CIC. Elementami pomiarowymi przy wycenie parostk闚 s: d逝go嗆 郵im闚 (cm), obwody dolne 郵im闚 (cm), obwody 鈔odkowe 郵im闚 (cm) obwody g鏎ne 郵im闚 (cm), roz這ga (cm). Do punkt闚 pomiarowych dodajemy dodatki za: ubarwienie, karbowanie, skr皻y. Od punkt闚 pomiarowych odejmujemy punkty usterki w ukszta速owaiu  - do 5 pkt.)

Medale: z這ty (205 +), srebrny (195,00-204,99), br您owy (185,00-194.99)

     
     
   
Trofeum z muflona to: 郵imy, suknia, medalion, ca造 spreparowany zwierz.

 

   
Kozica (Ripicapra rupicapra tatrica B.)
   
Kozica w Polsce jest pod ochron. mo積a na ni polowa m.in. w Austrii, Szwajcarii, na S這wacji. Trofeum stanowi haki (rogi), suknia (sk鏎a), medalion i spreparowany ca造 zwierz.
 
     
Drapie積iki (Nied德ied, wilk, ry, 瘺ik, lis)
     

Formu豉 wyceny czaszek i sk鏎 nied德iedzia, wilka, rysia i 瘺ika zosta豉 uchwalona w Madrycie w 1952 r. na Kongresie CIC. Formu豉 wyceny czaszek lis闚, borsuk闚 i jenot闚 CIC przyj掖 w 1991 roku. Czaszki drapie積ik闚 wyceniamy sumuj帷 d逝go嗆 i szeroko嗆 czaski w cm. Sk鏎y wilka, rysia i 瘺ika  oceniamy dodaj帷 w cm  wymiary d逝go軼i i szeroko軼i sk鏎y w cm, rozpi皻o嗆 豉p (u rysia i 瘺ika). Do punkt闚 pomiarowych dodajemy dodatki za  za d逝go嗆 w這sa, jego g瘰to嗆 i r闚nomierno嗆, szeroko嗆 ko軟ierza (u wilka), p璠zelki i w御y, bokobrody oraz c皻kowanie  (u rysia), d逝go嗆 ogona i liczb pier軼ieni (u 瘺ika).

     
Trofeum z drapie積ik闚" to sk鏎a (futro), czaszka, wypchany zwierz, k瘰y, k造 (z瑿y). nied德ied, ry i 瘺ik
w Polsce s s pod ochron. Mo積a na nie polowa w innych krajach europejskich i azjatyckich.
     
Medale:

wilk - ( z這ty (41 +), srebrny (39-40,99), br您owy (37-38,99);

lis - z這ty (25 +), srebrny (24,5-24,99), br您owy (24-24.49)

borsuk - z這ty (23 +), srebrny (22,5-22,99), br您owy (22-22.49)

jenot -  z這ty (21,5 +), srebrny (21,0-21,49), br您owy (20,5-20.99)

     
Ptactwo 這wne

Ptactwo 這wne nie podlega wycenie. jednak trofeum z niekt鏎ych ptak闚 przynosi nie mniej satysfakcji ni
z grubego zwierza. Spreparowane ca貫 ptaki lub medaliony z g逝szc闚, cietrzewi, s這nek, batalion闚 by造 trofeami cennymi, a polowania na te ptaki podczas tok闚 polowaniami niemal kultowymi. Dzi polskim my郵iwym pozosta造 polowania na cztery gatunki dzikich kaczek, 3 gatunki dzikich g瘰i, jarz帳ki ba瘸nty, kuropatwy, grzywacze, s這nki na jesieni i 造ski.

     
 
Trofeum z ptactwa to: ca貫 spreparowane ptaki, medaliony, fragmenty upierzenia (liry, wachlarze), gastrolity.

Krzysztof Mielnikiewicz

     
     
WYSTAWIENNICTWO
     

Najbardziej widowiskowym i skutecznym sposobem prezentacji przejaw闚 kultury 這wieckiej s wystawy 這wieckie. Pocz徠kowo 這wiectwo prezentowane by這 na organizowanych w闚czas licznych i znacz帷ych wystawach rolniczo-przemys這wych. Wielcy obszarnicy i w豉軼iciele ziemscy 這wiectwo traktowali powa積ie i uz-nawali je je jako element gospodarki rolno-le郾ej.
Na wystawach rolniczych budowano odr瑿ne pawilony, w kt鏎ych szczycono si trofeami i wielko軼iami pokot闚 – kt鏎e by造 wizyt闚k dzia豉lno軼i hodowlanej. Mo積a wymieni wystawy w Ko軼ianie (1870), Toruniu (1874), Lwowie (1877), Warszawie (1885) Krakowie (1887), Lwowie (1894) i inne. Najbardziej znacz帷a wystawa we Lwowie w 1894 roku, organizowana przez Galicyjskie Towarzystwo υwieckie w ramach Powszechnej Wystawy Krajowej sta豉 si wzorem dla nast瘼nych wystaw organizowanych na ziemiach polskich. Niestety z wystaw tych nie znalaz貫m materia逝 filatelistycznego.

     
WYSTAWY 名IATOWE I MI犵ZYNARODOWE
     
  Londyn 1851 r.  

Na Wielkiej 安iatowej  Wystawie (The Great Exhibition)  w Londynie  trwaj帷ej od 1 maja do 15 pa寮ziernika 1851 roku w  Pa豉cu Kryszta這wym, kt鏎y zaprojektowa Joseph Paxton mo積a by這 zobaczy przede wszystkim zdobycze 闚czesnej nauki i techniki. Na wystawie zaprezentowano te  najnowsze modele broni my郵iwskiej i akcesori闚.
 

  Wiede 1910 r.  

 

 

 

Do samodzielnego wystawiennictwa 這wieckiego  pod zaborami  zmotywowa豉 I Mi璠zynarodowa Wystawa υwiecka w Wiedniu 1910 roku zako鎍zona wielkim sukcesem pawilonu Galicyjskiego Towarzystwa υwieckiego. Przygotowania do niej rozpocz皻o ju w 1908 roku, kiedy to pod przewodnictwem Andrzeja ks. Lubomirskiego powo豉ny zosta specjalny komitet, maj帷y si zaj望 sprawami organizacyjnymi. W sk豉d jego weszli: Juliusz hr. Bielski, Zdzis豉w hr. Tarnowski, baron Goetz-Okocimski. W gronie Prezydium Generalnego Komitetu wystawy wiede雟kiej znale幢i si w charakterze przedstawicieli Galicji i Lodomerii Jan hr. Wilczek i Antoni hr. Wodzicki.

Pawilon wystawowy Galicyjskiego Towarzystwa υwieckiego urz康zony by w postaci galerii podzielonej na 26 p鏊 w kt鏎ych poszczeg鏊ni my郵iwi prezentowali swoje trofea. Dziel帷 si wra瞠niami z tej wystawy, wiceprezes Towarzystwa Seweryn Krogulski napisa: "Naszego oddzia逝 nie urz康zili鄉y reprezentacyjnie, w stylu salonu, lecz zrobili鄉y z niego wspania陰 Galeri rzadkich i wielkiej warto軼i trofe闚 這wieckich, kt鏎ych zazdroszcz nam obcy my郵iwi og鏊nie, a kt鏎e chlubnie 鈍iadcz o wielkim rozwoju naszego 這wiectwa w okresie ostatnich lat trzydziestu." Z ubolewaniem stwierdzi te, 瞠: "Oddzia galicyjski na tej wystawie nie by obrazem polskiego 這wiectwa w pe軟ym tego s這wa znaczeniu. Galicja bowiem sama, bez wsp馧udzia逝 ziem naszych pod zaborem pruskim i rosyjskim, ograniczy si musia豉 jedynie do wystawienia eksponat闚 my郵iwskich z doby ostatnich lat trzydziestu, wy陰cznie w kniejach tego kraju zdobytych."

Pawilon Galicyjskiego Towarzystwa υwieckiego cieszy si du篡m zainteresowaniem ze strony odwiedzaj帷ych go my郵iwych z ca貫j Europy. Parostki z Nienadowej kt鏎ych w豉軼icielem by Stanis豉w hr. Mycielski oraz olbrzymi nied德ied upolowany przez Andrzeja hr. Potockiego zdoby造 rekord 鈍iatowy i z這te medale.  13 czer-wca galicyjsk galeri odwiedzi osobi軼ie cesarz Franciszek J霩ef. Oprowadzany przez Andrzeja ks. Lu-bomirskiego, nie szcz璠zi s堯w uznania ogl康anym trofeom i obrazom polskich malarzy. (Na podstawie r瘯opisu Marka Rogozi雟kiego przygotowanego do publikacji "Kultura υwiecka".)

Organizatorzy wystawy zadbali o kilkadziesi徠 pami徠ek kolekcjonerskich (medale, oznaki, karty pocztowe, rze嬌y, widok闚ki, publikacje ksi捫kowe), a w鈔鏚 nich o walory filatelistyczne.

 
Stempel okoliczno軼iowy gumowy
 
   
Na wystawie stosowano stempel okoliczno軼iowy gumowy i trzy typy stempli metalowych z tekstem. Na karcie pokazano stemple typu I z liter „a” , typu II z liter „b”.
   
Dwa z trzech typ闚 metalowych datownik闚 okoliczno軼iowych. Rekord 鈍iata w Wiedniu zdoby造 parostki z Nienadowej pozyskane przez hr. Mycielskiego. Wg dzisiejszej wyceny zajmuj w Polsce 7 miejsce z punktacji 196 pkt. CIC. Znajduj si w Muzeum υwiectwa w Warszawie.
       

Pierwsza 鈍iatowa wystawa 這wiecka pod patronatem cesarza Franciszka J霩efa I, wytrawnego my郵iwego, odby豉 si w 1910 r. w Wiedniu. Polscy my郵iwi z Galicji wystawiali trofea po raz pierwszy na imprezie tej rangi. Z oko這 900 trofe闚 zdoby造 2 rekordy wiata, 11 medali z這tych, 17 srebrnych i 10 br您owych.

Po lewej: stempel okoliczno軼iowy wydany z okazji 80. rocznicy wystawy  wiede雟kiej

 

 
Berlin 1937 r.
   

Do鈍iadczenia nabywane w organizowaniu ww. wystaw zaowocowa造 przy organizacji Mi璠zynarodowej Wystawy w Berlinie w 1937 r.  Komisarzem polskiej ekspozycji zosta mianowany in. Herman Knothe. Przewodnicz帷ym Komitetu Organizacyjnego Roger hr. Raczy雟ki. Eksponaty polskie zosta造 przewiezione specjalnym poci庵iem w 300 skrzyniach. Wystawa zosta豉 otwarta 3 wrze郾ia 1937 r. o godz. 1100 przez feldmarsza趾a Hermana Goeringa – protektora wystawy. Wystawa by豉 te w zamy郵e dostojnik闚 III Rzeszy elementem propagandowym, ukazuj帷ym sprawno嗆 organizacyjn III Rzeszy.

Polska na wystawie wypad豉 imponuj帷o. Ekspozycja nasza prezentowa豉 si g堯wnie trofeami charakterystycznymi dla krainy dziewiczych ost瘼闚 karpackich, poleskich i licznych dobrze zachowanych nizinnych bor闚. Symboliczny 簑br by pomnikowym monumentem a dywany sk鏎 rysich i wilczych stwarza造 prastar sceneri. υ zachowany w niedost瘼nych wschodnich terenach wykracza poza wyobra幡i zachodniego my郵iwego. Wspaniale zaprezentowa這 czarnego zwierza zdj璚ie konkursowe wykonane przez mistrza W這dzimierza Puchalskiego, zdoby這 z這ty medal. (Na podstawie referatu wyg這szonego przez Witolda Sikorskiego na I Kongresie Kultury υwieckiej w Pszczynie)

W Berlinie trofea polskie otrzyma造 wiele nagr鏚 i medali. Na wystawie berli雟kiej czo這we trofea, opr鏂z z這tego medalu, otrzymywa造 dodatkowo srebrn tarcz z nazw trofeum i kolejnym jego numerem, wg kolejno軼i uzyskanych punkt闚. Szerzej na ten temat znajdzie czytelnik w ksi捫ce Dariusza J. Gwiazdowicza i Jerzego Wi郾iewskiego pt. "Polskie ekspozycje 這wieckie, wyd. OKL Go逝ch闚, 2013 r.

 

Dsseldorf 1925 i 1954 r.
 

W Dsseldorfie od po這wy lat dwudziestych XIX w. organizowano targi, w ramach kt鏎ych oferowano tak瞠 sprz皻 my郵iwski i w璠karski. Targom towarzyszy造 wystawy 這wieckie. Po II wojnie 鈍iatowej Polska unika豉 udzia逝 w wystawach organizowanych w krajach kapitalistycznych.

   
Datowniki okoliczno軼iowe dokumentuj帷e  wystaw 這wieck w Dsseldorfie w 1925 r.
   

W Dsseldorfie w 1954 r. odby豉 si druga tym mie軼ie po wojnie wystawa mi璠zynarodowa, po陰czona z obradami Mi璠zynarodowej Rady υwiectwa CIC, na kt鏎ych omawiano ramy prawne dzia豉nia tej organizacji.

 
Florencja 1964 r.
       

We florenckiej wystawie w dniach 24.09 - 8.11. 1964 r. bra這 udzia 7 kraj闚 (bez Polski). Podczas Kongresu Mi璠zynarodowej Rady 這wiectwa i Ochrony Zwierzyny towarzysz帷ego wystawie  omawiano m.in. sytuacj dzikich kaczek i g瘰i.

       
Novy Sad 1967 r.
 

Po 30 latach nieobecno軼i polskiego 這wiectwa na arenie mi璠zynarodowej w豉dze pa雟twowe wyrazi造 zgod na udzia Polski w Mi璠zynarodowej Wystawie υwieckiej w Novym Sadzie w dniach 22.9-5.10.1967 r., zako鎍zony 3 lokat w klasyfikacji z這tomedalowych trofe闚 za Jugos豉wi i Rumuni. Polskie 這wiectwo wysz這 zza 瞠laznej kurtyny. Rozwijaj帷y si w Europie ruch turystyczny (polowania dewizowe), mo磧iwo軼i eksportu 篡wej zwierzyny i handlu dziczyzn, udzia w wystawach i sympozjach zdecydowa, 瞠 w豉dze pa雟twowe wyrazi造 zgod na ponowne przyst徙ienie Polski do Mi璠zynarodowej Rady υwieckiej (CIC) w charakterze pe軟o-.prawnego cz這nka tytularnego.

           
   
           
Seria 4 znaczk闚 wydana 22 wrze郾ia w Nowym Sadzie w dniu otwarcia wystawy . Imprez towarzysz帷 by豉 m.in. poczta balonowa.
           

Budapeszt 1971 r.

           

Wystawa w Budapeszcie zyska豉 miano 鈍iatowej, uczestniczy這 w niej 35 pa雟tw. Polski Zwi您ek υwiecki przygotowywa si do ekspozycji  3 lata. W przygotowaniach bra這 udzia oko這 20 instytucji w tym Polski Zwi您ek Filatelist闚, kt鏎y nadzorowa przygotowywane przez 3 wystawc闚 eksponaty filatelistyczne. Niemal ka盥a
z kilkunastu imprez towarzysz帷ych wystawie mia豉 akcent filatelistyczny, poprzez datownik okoliczno軼iowy. Wydano ponadto odznaki, medale, widok闚ki oraz liczne foldery i publikacje albumowe.  Polska (bra造 udzia kraje, a nie organizacje zwi您kowe) odnios豉 du篡 sukces organizacyjny, polskie trofea uzyska造 350 z這tych medali, nasz pawilon odwiedzi這 ok. miliona os鏏.
 

     
     
     

Datowniki okoliczno軼iowe stosowane by造 niemal we wszystkich wa積ych o鈔odkach 這wieckich W璕ier, tam te odbywa造 sie liczne imprezy towarzysz帷e wystawie.

   
   

Seri znaczk闚 pocztowych z okazji wystawy wyda豉 poczta w璕ierska. Poczta wyda豉 17 czerwca seri 6. znaczk闚 „Weltjagdausstellung, Budapest”.

   
P這wdiw 1981 r.
   

Kolejna 安iatowa Wystawa υwiecka zorganizowana zosta豉 w P這wdiw  w dniach 14.06-12.07.1981 r. pod nazw "Ziemia planet 篡cia". Udzia Polski pocz徠kowo by problematyczny w zwi您ku z napi皻 sytuacj polityczna w kraju. W wystawie bra這 udzia 38 pa雟tw, z tego 22 pozaeuropejskie, eksponowano 11000 trofe闚 reprezentuj帷ych ok. 100 gatunk闚 zwierz徠 鈍iata. Wystawie towarzyszy造 liczne ekspozycje
i imprezy, festiwal film闚 przyrodniczych, konkurs fotograficzny, konkursy i pokazy kynologiczne, zawody strzeleckie, sympozja naukowe  i wiele innych. Du瞠 zainteresowanie wzbudzi豉 wystawa filatelistyczna, w kt鏎ej wzi瘭i udzia polscy filateli軼i. Wzi窸o w niej udzia 83 wystawc闚 w tym 6 Po-lak闚. Polacy zaj瘭i I miejsca w klasie konkursowej: Maria Groer (這wiectwo), Zygmunt Kadura (fauna).

 Pozostali Polacy zaj瘭i w tej w klasie 5,8,10 miejsce (tematyka 這wiectwo).

   
   
   
   
 
   
 
Walory filatekistyczne wydane z okazji wystawy przez r騜ne kraje.
 

Polskie wystawy krajowe i regionalne

     

W latach 1922 - 1939 dzia豉cze 這wieccy towarzystw, oddzia堯w zwi您ku i centrali zorganizowali w kraju ok. 65 wystaw. Prym wiedli my郵iwi z Wielkopolski i Pomorza urz康zaj帷 ok. 30 wystaw w tym 16 Poznaniu. Do interesuj帷ych z kulturowego punktu widzenia wystaw pozna雟kich z 1937 i 1938 r., nale瘸造 Jubileuszowa Wystawa υwiecka oraz I Og鏊nopolska Wystawa Grafiki My郵iwskiej.

W wojew鏚ztwie warszawskim urz康zono ok. 12 wystaw, w tym 10 w stolicy. Du瞠 zainteresowanie wzbudza造 Pokazy trofe闚 υwieckich (1931, 1932, 1934) i υwiectwo w Sztuce Polskiej (1937).

 Na Kresach Wschodnich zorganizowano ok. 17 ekspozycji, w tym we Lwowie 6. Opr鏂z wa積ej z his-torycznego punktu widzenia wspomnianej lwowskiej wystawy w 1922 r. na uwag zas逝guje I Og鏊nopolska Wystawa Sportowa (1927) i Jubileuszowa Wystawa Ma這polskiego Towarzystwa υwieckiego wraz z IV Pokazem Trofe闚 υwieckich (1936). Eksponaty przyrodnicze Muzeum im. Dzieduszyckich we Lwowie, kolekcja dawnej broni z Muzeum Narodowego im. Kr鏊a Jana we Lwowie, liczne fotografie, obrazy uczyni造 j bardziej interesuj帷 i nowoczesn.

W II RP wyra幡ie zarysowa豉 si tendencja ukazywania dorobku kulturowego 這wiectwa. Mimo dominacji trofe闚, 鈍iadcz帷ych o zasobno軼i 這wisk wystawc闚, coraz cz窷ciej pojawia造 si na pokazach obrazy i grafiki znanych artyst闚, fotografie W這dzimierza Puchalskiego, ksi捫ki i starodruki, bro, oznaki towarzystw i stra篡 這wieckich.

Polskie trofea i zbiory kolekcjonerskie bra造 udzia w 10 wystawach zagranicznych. Ale tylko w Berlinie oficjalnym reprezentantem wystawc闚 indywidualnych by Polski Zwi您ek υwiecki. Mi璠zynarodowa Wystawa w Berlinie odbywaj帷a si w dniach 3-28.11 1937 roku zako鎍zy豉 si niebywa造m sukcesem polskiego 這wiectwa, stawiaj帷 go na pierwszym miejscu w鈔鏚 pa雟tw uczestnicz帷ych.

Spo鈔鏚 818 trofe闚 wystawionych przez Polak闚 818 otrzyma這 odznaczenia: 35 tarcz i 818 medali w tym 154 mi璠zynarodowe.  Na wystawie eksponowano r闚nie 47 obraz闚, grafik i rze嬌, w tym dzie豉 mistrz闚: Juliana Fa豉ta, Juliusza Kossaka, J霩efa Brandta, J霩efa Che軛o雟kiego, Alfreda W. Kowalskiego i in.

     
   
Wirnik upami皻niaj帷y PWK w Poznaniu trwaj帷 od 16 V do 30 IX 1929 r. W czerwcu 1979 w 50. rocznic Powszechnej Wystawy Krajowej pozna雟cy dzia豉cze 這wieccy urz康zi regionaln wystaw υwieck. Odby豉 si ona w Antoninku pod protektoratem Piotra Jaroszewicza.
   

Do najokazalszych nale瘸造: Polska Powszechna Wystawa υwiecka w Poznaniu przy Powszechnej Wystawie Krajowej w 1929 r. pod patronatem Prezydenta Ignacego Mo軼ickiego. Komitetem organizacyjnym kierowa prezes WZM Konstanty Ch豉powski. Wystawiono na niej 1620 trofe闚 98 wystawc闚 oraz zdj璚ia polowa, obrazy i grafik, zabytkow bro, literatur 這wieck oraz w dziale naukowym kolekcje ptak闚, modele urz康ze 這wieckich itp.

   
   

W sierpniu 1938 r. w ramach III Jarmarku Poleskiego zorganizowano wystaw 這wieck, na kt鏎 wspania貫 eksponaty dostarczy m.in. ksi捫 Karol Radziwi陶 - prezes Poleskiej Wojew鏚zkiej Rady υwieckiej, cz這nek centralnych w豉dz PZ, zapalony my郵iwy, ordynat dawidgr鏚ecki.

   

Ukoronowaniem dzia豉lno軼i naukowo – dydaktyczno – propagandowej le郾ik闚 w Oflagu IIC Woldenberg by豉 Wystawa Le郾a zorganizowana we wrze郾iu 1943 r. Wyodr瑿niono na niej trzy dzia造: hodowla lasu, urz康zanie lasu i u篡tkowanie lasu, w ramach kt鏎ych pokazano 這wiectwo.

Ekspozycje zatytu這wane „Ochrona przyrody” (autorstwa Stefana Gutta) i „υwiectwo” (autorstwa ppor. Zbigniewa Paliszewskiego) rozmieszczone na d逝go軼i po 16 mb 軼ian by造 bogato ilustrowane planszami i rze-bami ukazuj帷ymi parki i rezerwaty przyrody, zwierz皻a chronione (ssaki, ptaki i owady), rozmieszczenie zwierz徠 這wnych w Polsce, ich ochron, a opisy pod fotografiami i rysunkami zwierz徠 informowa造 zwiedzaj帷ych o ich biologii, etologii, i znaczeniu gospodarczym. Wystaw uatrakcyjnia obraz 安. Hubert, namalowany w Oflagu VIII A Lienz przez Edmunda Czarneckiego, rze嬌a dzika autorstwa ppor. Horno – Pop豉wskiego prof. Uniwersytetu im. Stefana Batorego w Wilnie, tak瞠 autora rze嬌 w kaplicy obozowej, liczne figurki zwierz徠 這wnych, oznaki Ligi Ochrony Przyrody, Polskiego Zwi您ku υwieckiego i Wojskowego Towarzystwa υwieckiego oraz rysunki i drze-woryty wykonywane w trudnych barakowych warunkach. Wystawa cieszy豉 si ogromnym powodzeniem, zwiedzi這 j wg Kwiaty雟kiego ponad 12 000 os鏏, w tym oko這 150 oficer闚 i podoficer闚 nienieckich.

   

Z okazji Tygodnia lasu zosta zaprojektowany przez Romana Koz這wskiego znaczek pocztowy (projekt wst瘼ny) z rysunkiem jelenia w le郾ej ostoi opatrzony dat 2-8 V 1943 r. i datownik okoliczno軼iowy o tematyce le郾ej. Projekt definitywny znaczka (bez daty) za 20 fenig闚 z przeznaczeniem na Fundusz Sierot i Wd闚 te nie doczeka si realizacji , ale luk t w niewielkim stopniu (ranga znaczka by豉by o wiele wi瘯sza) wype軟i豉 kolejna poczt闚ka z grafik sarny – kozy na tle lasu autorstwa Mariana St瘼nia i stemplem dodatkowym Wystawa le郾a projektu S. Paszkowskiego.

Wi璚ej w ksi捫ce "My郵iwi w oflagach" autorstwa Krzysztofa Mielnikiewicza.

  Datownik okoliczno軼iowy wydany z okazji "Tygodnia lasu" w Oflagu II C Woldenberg

Poczt闚ki okoliczno軼iowe z grafikami i stemplami dodatkowymi.

 

 

Polskie ekspozycje powojenne

     

Sukcesem organizacyjnym okaza豉 si Og鏊nopolska Wystawa υwiecka w 1969 r. w Warszawie, zorganizowana z okazji 25-lecia PRL i 25-lecia ludowego 這wiectwa w Pa豉cu Kultury i Nauki. Na 1600 m² zaprezentowano 1037 trofe闚 i do嗆 poka幡 ilo嗆 dzie najlepszych tw鏎c闚 XIX i XX wieku. Oprawiona dobr propagand i dobrym katalogiem oraz stoiskiem wydawnictw 這wieckich, filatelistycznym oraz nag這郾ieniem sali udanym zestawem utwor闚 my郵iwskich z polskich oper, robi豉 mocne wra瞠nie. Wystawa trwa豉 od 16 lipca do 25 sierpnia.

     

Trzy datowniki okoliczno軼iowe wydane na rozpocz璚ie wystawy  16 lipca, 25 lipca i na planowane  zako鎍zenie wystawy 31 lipca 1969 r. Wystawa zosta豉 przed逝穎na do 25 sierpnia. Na stemplu okoliczno軼iowym  s造nne parostki z Nienadowej pozyskane przez hr. Mycielskiego.  Wycenione na 196 pkt. CIC. Znajduj si w Muzeum υwiectwa w Warszawie.

     

Uroczystego otwarcia wystawy dokona minister kultury Tadeusz Kaczmarek. Kilka tysi璚y eksponat闚 z 30 muze闚 i instytucji oraz ze zbior闚 prywatnych  rozmieszczono w 7 salach.

Wystawa P馧nocno-Zachodniej Krainy υwieckiej z okazji 60-lecia PZ. Komisarzem wystawy by Piotr ζwrynowicz - komisarz obchod闚 jubileuszu.

Regionalna Wystawa υwiecka w Lublinie 0twarta 27 kwietnia trwa豉 do 4 maja, tj. do dnia obrad Wojew鏚zkiego Zjazdu Delegat闚 PZ . Zwiedzi這 ja ok. 5000 os鏏

     
Inne wystawy zagraniczne udokumentowane filatelistycznie
   
   

Wschodnioniemiecka Wystawa My郵iwska trwaj帷a w dniach 15.05 - 30.06 1911 w ramach Wschodnioniemieckiej Wystawy Przemys逝, Rzemios豉 i Rolnictwa. Swoje trofea wystawi cesarz Niemiec Wilhelm II. Hrabia Z. Kurnatowski zdoby 8 medali, a hr. I. Miel篡雟ki z Iwna - 7,

Wystawy w Grazu (Austria) maj d逝gi rodow鏚. W centrum wystawowym w  ramach wystawy krajowej w 1924 r. mia豉 miejsce ekspozycja 這wiecka.

     
W 1966 r. w Madrycie

W Czeskich Budziejowicach w ramach krajowej wystawy rolniczej "Ziemia 砰wicielka" , zorganizowanej z okazji XV Zjazdu Komunistycznej Partii Czechos這wacji zorganizowano ekspozycj 這wieck, w kt鏎ej wzi窸y udzia zwi您ki 這wieckie pa雟tw socjalistycznych. (stempel po prawej)

     
     

W barokowym zamku (pa豉cu) Marchegg w Dolnej Austrii, rezydencji my郵iwskiej cesarz J霩efa II, w salach obecnie przeznaczonych na ekspozycj 這wieck od maja do pa寮ziernika  1978 r. mia豉 miejsce Mi璠zynarodowa Wystawa υwiecka. Polska nie bra豉 w niej udzia逝.

   

Wystawa filatelistyczna w Gaming w Dolnej Austrii 
w zabytkowym klasztorze kartuz闚,  podczas kt鏎ej reklamowano Polsk jako kraj polowa.

Lokalna wystawa  這wiecka rejonu Gorskiego Kotaru  w zachodniej cz窷ci Chorwacji.

     
     
     

Wystawy organizowane przez DDR z okazji 25lecia i 30-lecia socjalistycznego 這wiectwa.

Stempel okoliczno軼iowy z jednej z cyklicznych wystaw organizowanych podczas targ闚 這wieckich i w璠karskich.

     
   

Krzysztof Mielnikiewicz

Literatura:

   

Nowakowska Barbara. 2010. Ignacy Stachowiak i jego opowiadania. Nak豉d rodziny I. Saachwiaka. Warszawa. Gwiazdowicz Dariusz, Wi郾iewski Jerzy. 2013. Polskie ekspozycje 這wieckie. OKL Go逝ch闚.

Dziedzic Roman. 2005. Katalog trofe闚 這wieckich. Wydawnictwo υwiec Polski. Warszawa.

Mielnikiewicz Krzysztof. 2012. My郵iwi w Oflagach. nak豉d autora. Ostr闚 Mazowiecka.

     
 

copyright: Krzysztof Mielnikiewicz

wszelkie prawa zastrze穎ne

licznik odwiedzin: